We bestaan 50 jaar!

jarenzestigHet grote publiek deelgenoot maken van wat de wetenschap uitdacht, daar ging het om. Dit jaar is het een halve eeuw geleden dat het eerste nummer uitkwam van Spiegel Historiael - inmiddels omgedoopt tot Geschiedenis Magazine. Het was het eerste volwaardige en landelijke geschiedenistijdschrift voor het algemene publiek in Nederland.

 

Heel lang waren lekentijdschriften gemengd van inhoud, met evenveel ruimte voor geschiedenis als voor politieke, literaire en andere bijdragen. Pas in 1935 kregen geïnteresseerde amateurs hier een speciaal blad voor geschiedenis, Historia. De titels werden steevast in het oranje afgedrukt, en dat was niet toevallig: vorstenhuizen, met name dat van de Oranjes, kregen veel aandacht, net als adellijke families, kastelenbouw en anekdotes uit de ‘vaderlandsche historie’. In 1938 kwam kort nog een tweede blad van dit beperkte kaliber uit, maar beide waren in 1950 verdwenen. Alleen clubs zoals de Bond Heemschut en plaatselijke oudheidkundige verenigingen hadden nog historische tijdschriften voor het algemene publiek. Kennis over nieuwe inzichten en vondsten van historici en archeologen bleef beperkt tot een kleine groep ingewijden.

 

p.8SpiegelEen nieuw blad kon wél
Dit moest anders, meende uitgever C.A.J. van Dishoeck. Zijn Fibula Reeks - boekjes over uiteenlopende historische onderwerpen zoals middeleeuws wapentuig, kaarten en kaarttekenaars, het Rampjaar 1672, de gilden, concentratiekampen - was immers een succes. Van Dishoeck zag brood in een Nederlandse versie van het Britse History Today. Dit bood wetenschappelijk verantwoorde maar makkelijk leesbare artikelen over alle tijdperken en personen en beperkte zich niet tot vaderlandse geschiedenis. Ook in Frankrijk en elders floreerden al zulke tijdschriften. Het kón dus.

Plannen werden gesmeed en de pers werd ingelicht dat een nieuw blad op stapel stond: Spiegel Historiael, naar de 13de-eeuwse wereldkroniek met die titel die de Vlaamse dichter Jacob van Maerlant bewust niet in het Latijn maar in de volkstaal schreef, om zo veel mogelijk burgers te bereiken. En toen kwam er ineens een concurrent op de proppen. Een uitgeverij die zich later specialiseerde in boekjes met reproducties van prentbriefkaarten - Zwolle in oude ansichten - kondigde feestelijk aan een geschiedenismaandblad te starten. Nog gauw voor Spiegel Historiael. Het leek wel een coup. De Volkskrant suggereerde op 21 mei 1966 vaderlijk: ‘Zou het niet verstandig zijn indien beide uitgeverijen (...) eens met elkaar gingen praten? (...) om te voorkomen dat er twee of drie soortgelijke werken verschijnen en elkaar op leven en dood beconcurreren.’
Het liep zo’n vaart niet. De mededinger legde spoedig het loodje en Spiegel Historiael had jarenlang het rijk alleen. Pas in 1991 kwamen rebelse jonge (en vaak werkloze) historici met hun ‘gestencild en geniet pamflet’, zoals Historisch Nieuwsblad zichzelf in een terugblik omschrijft. Dit was eerst vooral een vehikel voor hun protest tegen de gesloten vesting van de academische wereld, maar het werd snel professioneler. Tegenwoordig heeft de lezer die in het verleden geïnteresseerd is, ruim de keuze.


Hoe was het om zo’n 30 van de 50 jaar aan Geschiedenis Magazine/Spiegel Historiael mee te werken? Francis Boer kijkt met voormalig hoofd- en eindredacteur Frans Anzion terug in ons decembernummer. Nu in de winkel! 

Omdat een jubileum hoe dan ook gevierd moet worden, organiseren we op 10 juni 2017 een bijzonder evenement Geschiedenis Magazine live, met als thema: helden. Bestel hier alvast je kaarten met vroegboekkorting! 

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: