Tragische sprookjes: Sisi en Lady Di

sisi portret op paard

 

We kennen Sisi als een eeuwig mooie jonge vrouw, al was ze op leeftijd toen ze 120 jaar geleden werd vermoord. We weten dat ze als keizerin van Oostenrijk-Hongarije niet gelukkig was, maar het is lastig om vast te stellen wat er precies met haar aan de hand was. Door haar te vergelijken met de even beroemde schoonheid Lady Di probeert Marlite Halbertsma daar achter te komen.

 

Lieveling van de media
Keizerin Elisabeth van Oostenrijk-Hongarije, ook wel Sisi genoemd, werd geboren in 1837 in het Beierse Possenhofen. Al vanaf haar huwelijk met keizer Frans Jozef in 1853 was ze de lieveling van de media. Men beschouwde haar als een van de mooiste vrouwen van haar tijd. Haar populariteit nam in de loop der jaren niet af, al klonk er in het parlement kritiek op haar veelvuldige afwezigheid aan het hof, haar geringe inzet voor de gemeenschap en de enorme sommen die zij uitgaf. Zo besteedde ze veel geld aan reizen, haar luxueuze onderkomens en niet te vergeten haar stoeterij. Frans Jozef was echter door een erfenis zeer rijk en betaalde alles zelf.

 

Eeuwig jong en mooi
Voor het brede publiek bleef zij eeuwig jong en mooi, ook omdat zij zich maar weinig in het openbaar liet zien en er na 1868 geen schilderijen van haar werden vervaardigd. Er zijn door toevallig aanwezige fotografen nadien wel foto’s gemaakt, maar enkel van veraf. Bovendien houdt ze daarop vaak een parasol voor haar gezicht of keert ze zich af van de camera. Sisi reisde het liefst incognito door Europa als de gravin van Hohenems, vergezeld door een klein gevolg (nu ja, vijftien personen). Op straat was ze een onopvallende verschijning, ze werd uitsluitend begeleid door één hofdame.

 

 sisi wandelt

Keizerin Elisabeth (2e van links) op een bergreis in 1868. [publiek domein], via Wikimedia Commons.

 

Vervreemd van familie
Hoewel Sisi na haar huwelijk met Frans Jozef in 1853 werd bejubeld door haar onderdanen, wilde of kon zij zich niet voegen in de regels die toen bestonden voor vorstelijke echtgenotes. Dit leidde tot een toenemende vervreemding tussen haar en haar familie, maar ook met haar omgeving in het algemeen. Ze ging haar eigen gang en wilde met niets of niemand rekening houden. Ze uitte zich in haar gedichten kritisch en laatdunkend over haar familieleden, maar klaagde tegelijk over het feit dat ze zo eenzaam was en dat niemand haar begreep.

 

Altijd in beweging
Sisi was voortdurend op reis. In de vele kuuroorden die ze bezocht, leidde ze een teruggetrokken en zeer sportief bestaan. Tot op middelbare leeftijd maakte ze dagelijks wandeltochten in hoog tempo, ze turnde, reed paard en zwom in zee. Haar hyperactieve gedrag, haar oppervlakkige interesses - veel smaak had ze niet - en permanente reislust waren misschien remedies tegen haar toenemende depressies die samenhingen met haar onvermogen om op één plek gelukkig te zijn met weinig. De zwaarmoedigheid verergerde door de zelfmoord van haar zoon Rudolf in 1889.

 

Lady Diana, Princess of Wales
Door de afstand van meer dan een eeuw en het ontbreken van betrouwbare bronnen is het niet zo gemakkelijk om vast te stellen wat er precies met Sisi aan de hand was. Haar leven lijkt oppervlakkig gezien wel wat op dat van Lady Diana, Princess of Wales (1961-1997): heel jong getrouwd, geen gelukkige familieachtergrond met gescheiden levende ouders, weinig intellectuele bagage, problemen met de schoonfamilie, eetstoornissen, achtervolgd door de media vanwege haar unieke schoonheid en gestorven door geweld/een ongeluk. Toch verschillen de vrouwen ook sterk…

 

Waarom waren de vrouwen toch zo anders? En wat kan de vergelijking met Lady Di ons verder over Sisi vertellen? Lees het in het septembernummer van Geschiedenis Magazine, vanaf 24 augustus in de winkel!

 

afbeelding: Prinses Elisabeth in Beieren te paard, 15 jaar oud. Verlovingsgeschenk aan Frans Jozef I van Oostenrijk. Het schilderij hing zo’n 60 jaar boven zijn bed in de Hofburg (door Karl von Piloty, 1853, foto Dorotheum, Wenen).  

 

Prinses Elisabeth in Beieren te paard, 15 jaar oud. Verlovingsgeschenk aan Frans Jozef I van Oostenrijk. Het schilderij hing zo’n 60 jaar boven zijn bed in de Hofburg (door Karl von Piloty, 1853, foto Dorotheum, Wenen).

Aanmelden nieuwsbrief