Waar zijn de boekrollen gebleven?

vermeulen5

 

De in 2003 geopende bibliotheek van Alexandrië  is in alle opzichten bijzonder. Het is een iconisch gebouw op een bijzondere plaats, het grootste van de stad en veruit de belangrijkste bibliotheek in Afrika. Maar echt beroemd is de bibliotheek om iets anders. Hoofd van de collectie Almoataz Gad noemt haar ‘zowel letterlijk als figuurlijk een voortzetting van de grote bibliotheek uit de Oudheid.’ Alleen, waar zijn de duizenden boekrollen gebleven? Midden-Oosten kenner Joost Vermeulen sprak medewerkers en onderzocht de curieuze verdwijning van deze legendarische verzameling. 

 

1.Hoe kwam de ‘oude bibliotheek’ tot stand? 

Koning Ptolemaeus I (305-282 v.Chr. ) was generaal onder Alexander de Grote. Hij erfde na Alexanders dood de macht over het westelijke deel van diens enorme rijk en liet in het centrum van de nieuwe stad Alexandrië het zogeheten ‘Mouseion’ bouwen. In dit gebouw moesten onderwijs, cultuur en wetenschap samenkomen. Ptolemaeus wilde daar, als we de antieke bronnen mogen geloven, alle bestaande wijsheid verzamelen en in dit enorme complex kreeg waarschijnlijk ook zijn verzameling handschriften van beroemde klassieke auteurs een plek. Deze ’koninklijke’ collectie werd in de jaren daarna door zijn opvolgers uitgebreid en uiteindelijk zou de bibliotheek van Alexandrië alle belangrijke teksten uit de klassieke wereld omvatten, van handschriften van de Ilias en de Odyssee en de geschriften van Plato tot de Griekse tragediën. Dat de Ptolemaeische vorsten van hun stad het centrum van de Griekse beschaving hebben gemaakt, daar twijfelt niemand aan. Zij zagen zichzelf immers als de legitieme opvolgers van Alexander de Grote. En dat hun verzameling, een enorme schat aan literatuur en wijsheid, daar onderdeel van uit maakte wordt ook niet betwist. Maar hoe omvangrijk die ‘koninklijke collectie’ precies was en waar en op welke manier de boekrollen bewaard werden, dat is nog steeds onduidelijk. 

 

Van de bibliotheek en haar inhoud is, hoewel archeologen er de afgelopen anderhalve eeuw naarstig naar op zoek zijn geweest, tot nog toe namelijk niets gevonden. In 2004 werden wel resten aangetroffen van een enorm bouwwerk, een dertien ruimtes tellend complex waarin plaats moet zijn geweest voor meer dan vijfduizend mensen. Sommige archeologen nemen aan dat dit het beroemde Mouseuion van Ptolemaeus is, al is erbij deze opgraving geen enkel spoor van de bibliotheek gevonden. 

 

Meer lezen over de verdwenen bibliotheek? Wat zeggen de antieke bronnen bijvoorbeeld over deze legendarische boekverzameling? En: wie was verantwoordelijk voor de verdwijning van de bieb? Lees het in ons decembernummer, nu nog te koop in de boekhandel! 

 

 

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: