Nieuw-Guineakwestie: Nederland genoot meer steun dan gedacht

vergadering van de tweede kamer over de nieuw-guinea kwestie in de zaal van de eerste kamer

 

De Nederlandse Nieuw-Guineapolitiek kon in de jaren 1949-1962 op meer internationale steun rekenen dan vaak is gesteld. Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Bart Stol, waarin hij de Nederlandse Nieuw-Guineapolitiek mede aan de hand van niet eerder bestudeerde Franse, Belgische en Britse archieven, in een breder westers (koloniaal) kader analyseert. Stol promoveert op 31 augustus 2017 aan de Universiteit Utrecht.

 

Reële kosten-batenanalyses

Dit bredere kader, met aandacht voor de Amerikaanse, Britse, Australische, Franse, Belgische en Portugese opstelling, werpt nieuw licht op verschillende aspecten van de twist tussen Nederland en Indonesië over Nederlands Nieuw-Guinea, het enige gebied in de Indonesische archipel dat na de dekolonisatie van Nederlands Indië in 1949 in Nederlandse handen bleef. Zo blijkt dat emoties en frustraties over het verlies van Indië een minder grote rol hebben gespeeld in de Nederlandse politieke besluitvorming dan vaak is gesteld. De Nederlandse Nieuw-Guineapolitiek werd gedreven door reële kosten-batenanalyses, geïnspireerd en gedragen door een breder westers (koloniaal) discours en (diplomatiek) netwerk in de jaren 1930-1962.

 

Regime Change

Verder blijkt dat de Nederlandse Nieuw-Guineapolitiek in de loop van de jaren '50 veranderde in een waiting game, waarbij het voornaamste motief – de bescherming van het zelfbeschikkingsrecht van de Papoea’s van Nieuw-Guinea – langzaam plaatsmaakte voor een ander motief: het wachten op regime change in Indonesië, in de hoop dat er met een nieuw Indonesisch regime een betere deal gesloten kon worden over de toekomst van het gebied.

 

Politieke top dekte Luns in kwestie ‘garantie van Dulles’

Tot slot werpt deze studie ook nieuw licht op de vraag in hoeverre minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns gelogen heeft over eventuele Amerikaanse beloften van militaire steun voor Nederland tegen een Indonesische aanval op Nieuw-Guinea. Dat blijkt niet het geval te zijn. De Haagse politieke top was – dankzij correcte informatie van Joseph Luns – volledig op de hoogte van de ins en outs van de uiterst beperkte waarde van de Amerikaanse steungarantie en dekte Luns lange tijd in zijn blufpolitiek tegenover Indonesië en de Nederlandse publieke opinie.

 

Bart Stol promoveert op 31 augustus 2017 in het Academiegebouw, Utrecht om 12:45 uur. Promotor(es) zijn prof. dr. D.A. Hellema, prof. dr. M.L.L. Segers en dr. R. Raben. 

 

Afbeelding: Vergadering van de Staten-Generaal over de Nieuw-Guineakwestie, Nationaal Archief 

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: