29 maart 1814 - Nieuwe grondwet ingevoerd

Grondwet 1814

 

Den Haag 1814 – De Fransen zijn weg, Nederland is bevrijd. Een commissie wordt direct aan het werk gezet om een nieuwe grondwet te ontwerpen. Voor het eerst komt Nederland onder het gezag van een koning te staan. Op 29 maart 1814 werd de nieuwe grondwet van kracht.


Herstellen van de politieke orde
Tussen 1795 tot 1813 was Nederland bezet door de Franse troepen van Napoleon. Nadat Napoleon beslissend was verslagen in Oost-Europa en tijdens de Slag bij Waterloo, kon Nederland zich in 1814 richten op het herstellen van de politieke orde. Hoewel de Fransen weg waren, hadden zij veel sporen nagelaten. Het waren voornamelijk principes die voortkwamen uit het verlichtingsdenken en de Franse Revolutie, zoals vrijheid van godsdienst.

 

Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden
Op 29 maart 1814 vervaardigde Nederland een nieuwe grondwet. Voor het eerst kreeg Nederland een monarchie, geleid door de familie van Oranje-Nassau. Deze familie had jarenlang belangrijke stadhouders geleverd voor de Franse bezetting. Een dag na de optekening van de grondwet, werd Willem Frederik van Oranje ingehuldigd als koning Willem I van Nederland. België behoorde toen tot hetzelfde land: het Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden.

 

Staten-Generaal vrijwel buitenspel
In de nieuwe grondwet stond: “Alle openbare uitoefening van Godsdienst wordt toegelaten, voor zoo verre dezelve niet kan gerekend worden eenige stoornis aan de publieke orde en rust te zullen toebrengen.” Deze vrijheid is nog steeds gewaarborgd in de huidige grondwet. De commissie die de grondwet samenstelde bestond uit regenten, orangisten en ambtenaren uit de Franse tijd. De koning kreeg veel macht toegekend in de grondwet in 1814, terwijl de Staten-Generaal, de officiële vertegenwoordiger van het volk, vrijwel buitenspel werd gezet. Zo had het orgaan geen recht om voorstellen te wijzigen of de koning te controleren.

 

Sinds 1814 is de grondwet meerdere malen grondig gewijzigd. De meest beroemde wijziging werd ingevoerd door de staatsman Johan Rudolph Thorbecke in 1848.

 

Dit is een bewerking van een artikel dat eerder verscheen op IsGeschiedenis

Afbeelding: De grondwet van 1814. Bron: Nationaal Archief. 

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: