Wat maakte Trajanus groot?

Hooff3

 

Romeinse keizers kregen vaak klinkende en vleiende titels zoals Pontifex en Caesar. Trajanus ontving echter een wel heel bijzonder eerbetoon. Na 114 mocht hij zich Optimus noemen: hij was ‘de beste vorst’. Hij werd een model voor zijn opvolgers. Tegen keizers na hem, die een goede regeerperiode toegewenst kregen, zei men: ‘Moge u beter zijn dan Trajanus!’ Anton van Hooff beantwoordt vijf vragen over het succes van deze geliefde keizer.

 

1. Hoe werd Trajanus keizer?
In het jaar 53 werd in een Spaanse provincie van het Romeinse Rijk Marcus Ulpius Trajanus geboren. Zoals de meeste keizers kwam Trajanus niet door directe erfopvolging aan de macht. Hij werd door zijn voorganger, de al bejaarde Nerva die regeerde van 96 tot 98, door adoptie aangewezen. Trajanus kwam niet uit een invloedrijke familie maar had zich als militair geweerd, was in het leger opgeklommen en leek Nerva door zijn kunde en prestaties de beste kandidaat voor de troonsopvolging. Hij was heel anders dan senatorenzoontjes, die hoogstens enige tijd als stafofficier bij een legerafdeling stage liepen maar verder als militair weinig voorstelden. In diverse uithoeken van het rijk had Trajanus dienstgedaan; toen hij in 98 benoemd werd tot de nieuwe keizer bestuurde hij de provincie Neder-Germanië. Zijn ingrijpen in dit gebied blijkt onder meer uit de stichting van de burgerlijke nederzetting Ulpia Noviomagus, die Nijmegen de oudste stad van ons land maakte. Trajanus, 40 jaar oud, nam na de benoeming niet eens de moeite om naar zijn ‘vader’ in Rome toe te komen maar bleef in zijn hoofdplaats Colonia Agrippinensis (Keulen). Hij bezocht eerst de troepen langs de Rijn en Donau om de barbaren aan de overkant te intimideren en zich tegelijk te verzekeren van de trouw van de hoofdmacht van het Romeinse leger. Pas in oktober 99 hield hij zijn intocht in Rome. Nog geen jaar later wist Plinius de Jongere dat Rome in Trajanus de ‘Beste Vorst’, Optimus Princeps, had getroffen. In de slijmerige rede die hij in september hield om te danken voor het consulaat dat hem voor twee maanden was toegekend, geeft hij de verse keizer tot vervelens toe het predicaat Optimus.

 

Benieuwd naar de andere vier vragen? Koop het maartnummer in de boekwinkel of kiosk! 

 

Afbeelding: Keizer Trajanus gekroond door Victoria staat naast vrouwelijke personificatie van Rome en Romeinen in gevecht met Daciërs. 1520, Rijksmuseum Amsterdam

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: