Geschiedenis Magazine - editie 7 2018

Geen nummer meer missen en voortaan Geschiedenis Magazine thuis ontvangen? 1 jaar Geschiedenis Magazine van € 64,50 voor slechts € 37,50 én cadeaus!

gm cover 7 ok

 

De Amerikaanse Revolutie (1775-1783) - Nobele vrijheidsstrijd of vuile oorlog?


Eduard van de Bilt
George Washington en andere ‘Founding fathers’ van de Verenigde Staten zijn historische helden voor veel Amerikanen. Hun land werd in 1776 geboren tijdens de onafhankelijkheidsoorlog tegen Engeland. Veel Amerikanen zien het ontstaan van de Verenigde Staten als de enige logische uitkomst van een episch gevecht waarbij de nobele democratische vrijheidsstrijders (de Amerikaanse troepen onder leiding van opperbevelhebber Washington) met unanieme steun van de bevolking de tirannieke Britten verjoegen. Maar hoe zat het echt?


Dagboek Indonesië-veteraan 1948-1950


Bob de Graaff
In de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië (1945-1949) hebben 220.000 militairen aan Nederlandse zijde gevochten. Bob de Graaff kreeg via zijn vrouw de dagboeken in handen van een familielid, Theo van Roy, een jongen uit een groot katholiek gezin in Venlo die na de ambachtsschool elektriën-instrumentmaker geworden. Hij was van 1948 tot 1950 als dienstplichtige in Sumatra en had al die tijd een dagboek bijgehouden. Na de oorlog had hij zoals zoveel veteranen nooit meer met iemand willen praten over zijn tijd in Indië, behalve met zijn vroeger kompanen op de jaarlijkse reünies. Zijn dagboeknotities bleken een goudmijn. Veel dichterbij kun je niet komen. Hij schreef ongecensureerd over de verveling, seksuele verleidingen en het vele geweld.


Zeepfabrikant Dobbelman kon dankzij marshallhulp weer opstarten


Frank Mehring
Zeepfabrikant Dobbelman stond na de Tweede Wereldoorlog te trappelen om te beginnen. De fabriek was niet beschadigd en de vraag naar zeep was enorm. Zeepmaken was toen echter nog een omslachtig proces, het mengen en koken van zout en vet nam wel vijf dagen in beslag. De productie zou veel efficiënter kunnen als Dobbelman een dure nieuwe machine aanschafte die in Amerika was uitgevonden. Dan werden die vijf dagen twee uur! Maar hoe kwamen ze aan geld voor die investering? De installatie kostte 100.000 dollar, in hedendaags geld een miljoen euro. Het was 1947, de Wederopbouw was nog maar net gestart en het geld lag niet voor het oprapen…


De Gladiatoren in het Romeinse rijk: mens vs roofdier


Anna Sparreboom
We kennen allemaal de beelden van de geoliede gladiatoren die elkaar op leven en dood bevochten. We weten ook dat christenen in het Colosseum in Rome voor de wilde dieren werden geworpen. Of dat er in de film Gladiator opeens als gemene truc een leeuw wordt ingezet. Iris Sparreboom onderzocht een wreed en bloedig schouwspel dat minstens zo vaak in grote stadions werd opgevoerd maar dat veel minder bekend is: jachtshows waarbij gladiatoren tegen wilde dieren moesten vechten. Vooral in Romeins Noord-Afrika, waar de leeuwen, panters en beren bij wijze van spreken in de achtertuin rondliepen, waren deze populair.


Gedetailleerde ooggetuigenverslagen van de 80 jarige oorlog door Constantijn Huygens


Ineke Huysman
Hoe bleef een bezorgde echtgenote in de 17de eeuw op de hoogte van het wel en wee van haar man op het slagveld? Voor Amalia van Solms, getrouwd met stadhouder en legeraanvoerder van de Republiek Frederik Hendrik, was dat relatief eenvoudig: zij had een privéverslaggever aan het front. Dat was Constantijn Huygens, schrijver en secretaris van haar man, met wie ze had afgesproken dat hij haar zo gedetailleerd mogelijk zou doorbrieven wat er gebeurde en hoe haar man zich hield. Als Amalia het idee had dat Constantijn iets achter hield, tikte ze hem op de vingers. Hij was dus heel open.


Het beleg van Constantinopel: de eerste jihad


Henk Singor
Constantinopel veroveren was de heilige plicht van moslims. De Profeet zelf had gezegd dat als eerste dit boegbeeld van de christenen zou vallen. In de 7de eeuw liepen Arabische aanvallen stuk op een nieuw en angstaanjagend wapen dat de verdedigers van de stad hadden ingezet: vuur dat op water bleef branden. Maar in 718 lagen de Arabieren opnieuw voor de stad. Het beleg duurde dertien maanden. Geschiedenis Magazine beschrijft het bizarre verloop van deze eerste jihad.

Powervrouw Maria van Gelre

Johan Oosterman
Maria van Gelre (1380-1429) moet bij de adel en steden van Gelre wel een reputatie als haaibaai hebben gehad. Ze was de eigengereide dochter van een Franse graaf, nicht van de Franse koning Karel VI en sinds 1405 hertogin door haar huwelijk met Reinout IV van Gelre. Maar was ze dat ook? Ze probeerde gewoon goed voor haar eigen belangen te zorgen. Waarschijnlijk zouden we haar optreden tegenwoordig eerder zelfstandig noemen, maar toen viel haar stoere stijl niet zo goed bij de heren machthebbers en dat heeft haar imago sterk beïnvloed. Adellijke vrouwen in de Middeleeuwen moesten nu eenmaal meegaand en vroom zijn. Vroom was ze trouwens wel: ze heeft een prachtig gebedenboek laten maken, dat nu wereldberoemd is.


Het ongelofelijke verhaal van de ‘Turkenvreter’

Ivo van de Wijdeven
In Albanië is 2018 het Jaar van Skanderbeg. Het is 550 jaar geleden dat deze krijgsheer de laatste adem uitblies. Albanezen zien hem niet alleen als vader des vaderlands, maar ook als de man die Europa heeft gered van Osmaanse overheersing. Opmerkelijk: hij begon zijn succesrijke militaire carrière juist in dienst van de Turkse sultan. Daar kreeg hij zelfs zijn eervolle bijnaam: Iskander Beg, ofwel een even goede leider als Alexander de Grote. Waarom werd hij dan later de ‘Turkenvreter’ genoemd?

De slag bij Blenheim, 1704

Mike Harmsen
Karel II was ziekelijk en mentaal zwak. De koning van het Spaans-Habsburgse wereldrijk zou het niet lang meer maken en hij had geen kinderen. Wie zou de heerschappij over dit machtige rijk erven? Zijn eigen oplossing, de Franse kroonprins tot erfgenaam en opvolger benoemen, was onaanvaardbaar voor Engeland en de Republiek. In 1701 barstte de Spaanse Successieoorlog dan ook los. Een hoofdrol was weggelegd voor de Duke of Marlborough, voorvader van Winston Churchill.


De rol van de First Lady

Joke Kardux
First Ladies, wat is hun taak? Michelle Obama wijdde zich aan maatschappelijke doelen en Melania Trump doet ook plichtmatig iets op dat vlak. Maar in de Grondwet staat niets over hun rol. Ze mogen het zelf invullen. Abigail Adams, de pittige vrouw van de tweede Amerikaanse president John Adams, ging daarin heel ver. Het kwam haar op stevige kritiek te staan: wie was er nu eigenlijk gekozen, haar man of zij? Ongehoord, ze leek wel Mrs. President!


De Miljoenenjuffrouw

Maarten Hell
Wie was de Miljoenenjuffrouw? In 1874 kreeg ze, als 26-jarige, een erfdeel van 25.000 gulden, een bedrag dat ze in sneltreinvaart wist uit te geven; volgens sommigen wierp zij de goudstukken zelfs uit het raam. Toen de bodem van haar kapitaal in zicht raakte, bedacht ze met haar broer trucs om aan nieuw geld te komen. Meer weten? Lees het volgende nummer!


1968 studentenopstand Mexico

Rimko van der Maar
De studentendemonstraties van de Sixties, wie kent ze niet. Parijs, Amsterdam, Leuven, Berlijn, Stockholm, overal gingen studenten de straat op met hun spandoeken. Vaak eindigde het in rellen. In Mexico vielen er echter honderden doden bij zo'n demonstratie. Wij leggen uit waarom het niet toevallig is dat dit ‘bloedbad van Tlatelolco’ gebeurde met de Olympische Spelen van Mexico-Stad in het verschiet.

Romantisch nationalisme

Herman Clerinx
Kortgeleden uitgekomen: een encyclopedie van het romantisch nationalisme. De laatste decennia steekt het nationalisme weer krachtig de kop op. De overtuiging dat elk volk een eigen identiteit bezit, en daardoor recht heeft op een eigen staat of op zijn minst op zelfbestuur, leek een achterhaalde eigenaardigheid uit de 19de eeuw. We vergisten ons.

Aanmelden nieuwsbrief